Quduq suvidagi nitrat: 22 yillik kuzatuv nimani koʻrsatdi

Nitrat nima va suvga qayerdan tushadi

Nitrat quduq suviga oʻgʻit, chorva goʻngi va septik chuqurlardan oʻtadi. Uning hidi ham, taʼmi ham yoʻq. Suvda qancha nitrat borligini faqat tahlil koʻrsatadi. Suv tiniq va mazali boʻlsa ham, unda nitrat boʻlishi mumkin.

Tadqiqot nimani topdi

2026 yilda JNCI jurnalida AQSh Milliy saraton instituti olimlarining ishi chiqdi. Ular 40 403 erkakning sogʻligʻini taxminan 22 yil kuzatib bordi.

Olimlar ichimlik suvidagi nitrat-azot miqdorini solishtirdi. Hisobga xususiy quduqlar ham, markaziy suv tarmogʻi ham olingan. Suvida nitrat-azot 10 mg/l dan yuqori boʻlganlarda prostata saratonining agressiv shakli 1 mg/l gacha boʻlganlarga nisbatan 22% koʻproq uchradi.

Bu 22% nisbiy raqam. U ikki guruh erkaklarni bir-biri bilan solishtiradi. Uni «har 100 kishidan 22 tasi kasal boʻldi» deb tushunish notoʻgʻri.

Bogʻliqlik bor, sabab isbotlanmagan

Bu kuzatuv tadqiqoti. U bogʻliqlikni koʻrsatadi: suvda nitrat koʻp boʻlgan joyda bu tashxis koʻproq uchragan. Sabab aynan nitratda ekanini bunday ish isbotlay olmaydi.

Agricultural Health Study tadqiqoti ishtirokchilari AQShda yashagan. Uning raqamlarini Oʻzbekistondagi suvga toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchirib boʻlmaydi. Filtrlar bu ishda oʻrganilmagan.

Nega qaynatish yordam bermaydi

Qaynatganda suv bugʻlanadi, nitrat esa qoladi. Qolgan suvda uning miqdori hatto oshadi. Choynakda uzoq qaynatsangiz ham natija shu.

Koʻmir filtri va yumshatgich ham nitratni ushlamaydi. Nitratni teskari osmos ushlaydi.

Uyda nima qilish kerak

1. 1Quduq yoki hovli suvini ichsangiz, avval uni tahlilga topshiring va nitratni tekshiring.
2. 2Tadqiqotdagi 10 mg/l raqami nitrat-azot uchun berilgan. Blankingizdagi natija qaysi birlikda yozilganini laboratoriyadan soʻrang.
3. 3Filtrni tahlil natijasiga qarab tanlang. Natija qoʻlingizda boʻlsa, kerakli tizimni raqamlarga qarab tanlash oson boʻladi.

Suv tahliliga ariza qoldiring, qayerdan boshlashni aytib beramiz.